<?xml version="1.0" ?>
<!DOCTYPE book PUBLIC "-//KDE//DTD DocBook XML V4.2-Based Variant V1.1//EN"
 "dtd/kdex.dtd" [
<!ENTITY kappname "&ktouch;"
><!-- replace kapp here -->
<!ENTITY package "kdeedu">
<!ENTITY % addindex "IGNORE">
<!ENTITY % Dutch "INCLUDE"
><!-- change language only here -->
]>

<book lang="&language;">

<bookinfo>
<title
>Handboek van &ktouch;</title>

<authorgroup>

<author
><firstname
>Håvard</firstname
><surname
>Frøiland</surname
> <affiliation
> <address
>&Haavard.Froeiland.mail;</address>
</affiliation>
</author>

<author
><firstname
>Andreas</firstname
><surname
>Nicolai</surname
> <affiliation
> <address
><email
>Andreas.nicolai@gmx.net</email
></address>
</affiliation>
</author>

&Jaap.Woldringh; 

</authorgroup>


<copyright>
<year
>1999-2007</year>
<holder
>Håvard Frøiland, Andreas Nicolai</holder>
</copyright>

<legalnotice
>&FDLNotice;</legalnotice>

<date
>2008-08-23</date>
<releaseinfo
>1.7.1</releaseinfo>

<abstract>
<para
>&ktouch; is een programma waarmee u kunt leren blind typen. &ktouch; heeft oefenteksten, en gaat automatisch naar een ander niveau, afhankelijk van uw vorderingen. Het programma toont welke toets u als volgende moet aanslaan, en met welke vinger.</para>

</abstract>

<keywordset>
<keyword
>KDE</keyword>
<keyword
>blind typen</keyword>
<keyword
>blind typen</keyword>
<keyword
>typen</keyword>
<keyword
>typen</keyword>
<keyword
>educatie</keyword>
<keyword
>ktouch</keyword>
<keyword
>blind</keyword>
<keyword
>typ</keyword>
</keywordset>

</bookinfo>

<chapter id="using_ktouch">
<title
>Werken met &ktouch;</title>

<sect1 id="introduction">
<title
>Inleiding</title>

<sect2>
<title
>Wat is &ktouch;?</title>
<para
>&ktouch; is een programma waarmee u kunt leren blind typen.</para>
<para
>&ktouch; is een programma waarmee u kunt leren blind typen. &ktouch; heeft oefenteksten, en gaat automatisch naar een ander niveau, afhankelijk van uw vorderingen. Het programma toont welke toets u als volgende moet aanslaan, en met welke vinger.</para>

<screenshot>
<screeninfo
>Hoofdscherm van &ktouch;</screeninfo>
<mediaobject>
<imageobject>
<imagedata fileref="main_screen_default_color.png" format="PNG"/>
</imageobject>
<textobject>
<phrase
>Hoofdscherm van &ktouch;</phrase>
</textobject>
</mediaobject>
</screenshot>

<para
>&ktouch; is een heel goed programma om te leren blind typen. U leert met alle vingers typen, zonder naar uw toetsenbord te moeten kijken, waardoor het typen veel langzamer zou gaan. Het is geschikt voor alle leeftijden en uitstekend lesmateriaal  voor op scholen, universiteiten en voor individueel gebruik. Het programma is vrij en uitgegeven onder de &GNU; Public License. U zult dus nooit ook maar iets hoeven te betalen voor het programma. </para>
</sect2>

<sect2>
<title
>Mogelijkheden </title>

<para
>In zijn huidige versie heeft &ktouch; 1.7.1 heel wat handige eigenschappen, zoals:</para>
<itemizedlist>
<listitem
><simpara
>Ondersteuning voor vele verschillende lessen in vele talen inclusief taalspecifieke lettertypen voor tekst en een comfortabele bewerker voor lessen</simpara
></listitem>
<listitem
><simpara
>Ondersteuning voor diverse toetsenbordindelingen met de mogelijkheid om zelfgedefinieerde indelingen te gebruiken</simpara
></listitem>
<listitem
><simpara
>Gedurende de oefensessie wordt uitgebreide statistische informatie verzameld om u (of uw leraar) te helpen uw vorderingen te analyseren</simpara
></listitem>
</itemizedlist>
<para
>Het programma heeft nog vele andere eigenschappen, die worden behandeld in de daarvoor bestemde hoofdstukken van dit handboek. </para>

</sect2>
</sect1>


<sect1 id="learning">
<title
>Leren blind typen met &ktouch;</title>

<para
>Hier is nog een  schermafdruk van &ktouch; in actie, deze keer met een Duits toetsenbord en oefenles:</para>

<screenshot>
<screeninfo
>Hoofdscherm van &ktouch;</screeninfo>
<mediaobject>
<imageobject>
<imagedata fileref="main_window_german.png" format="PNG"/>
</imageobject>
<textobject>
<phrase
>Hoofdscherm van &ktouch;</phrase>
</textobject>
</mediaobject>
</screenshot>

<para
>Hoewel het leren blind typen met &ktouch; en met het programma werken eenvoudig zou moeten zijn, zullen we &ktouch; in de volgende secties wat nader beschouwen.</para>

<sect2 id="getting_started">
<title
>De eerste stapjes</title>

<para
>Als u &ktouch; start, ziet u het bovenstaande scherm. Het hoofdvenster is in drie hoofdsecties verdeeld: </para>
<orderedlist>
<listitem
><simpara
>Wat statistische gegevens van het typen, in de informatievakken bovenin</simpara
></listitem>
<listitem
><simpara
>De tekst die u moet overtypen (in de voorbeeldregel) en de tot nu toe door u getypte tekst  (in de oefenregel)</simpara
></listitem>
<listitem
><simpara
>Het toetsenbord (dat hopelijk op dat van u lijkt)</simpara
></listitem>
</orderedlist>
<para
>We kijken later weer naar deze secties.</para>
<para
>Ok, bij de eerste keer starten van &ktouch; wordt een les geopend en een toetsenbordindeling geselecteerd, overeenkomend met het in de &systemsettings; ingestelde taalgebied en toetsenbord. U kunt de toetsenbordindeling aanpassen in het menu  <menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
><guisubmenu
>Toetsenbordindelingen...</guisubmenu
></menuchoice
>, selecteer hierin het land waarin u bent (of een land waarin uw  toetsenbordindeling wordt gebruikt). Als uw toetsenbord er niet bij is, dan kunt u altijd uw eigen toetsenbord definiëren (zie <link linkend="create_keyboards"
>Uw eigen toetsenbord aanmaken</link
>). </para>
<para
>Na het selecteren van uw toetsenbord, kiest u een oefenles. De eerste regel van uw huidige les en niveau staat in de voorbeeldregel. U kunt elk van de standaard lessen selecteren in <menuchoice
><guimenu
>Oefening</guimenu
><guisubmenu
>Standaard lessen</guisubmenu
></menuchoice
>, of een eigen lesbestand openen (&eg; als uw leraar u een eigen les om  te oefenen geeft), in het menu <menuchoice
><guimenu
>Bestand</guimenu
><guimenuitem
>Les openen...</guimenuitem
></menuchoice
>. U kunt zelfs zelf  een les aanmaken (zie <link linkend="create_lectures"
>Uw eigen les aanmaken</link
>). Als het toetsenbord en de les geselecteerd zijn kunt u met typen beginnen. </para>
<para
>Plaats uw hand op het toetsenbord zoals is aangegeven door de 8 gemerkte vingertoetsen (duimen boven de spatiebalk) en begin met het typen van de tekst in de voorbeeldregel. Elke toets die u moet aanslaan is op het toetsenbord geaccentueerd, en als u een vinger vanaf de rustpositie moet verplaatsen, worden de doeltoets en de toepasselijke vingertoets geaccentueerd. Probeer uw handen zo min mogelijk te bewegen, en na het typen van een teken moet u altijd proberen uw vingers naar hun rustposities te laten terugkeren. </para>
<tip
><para
>De kleuren van de toetsen geven aan welke vinger welke toets moet aanslaan.</para
></tip>
<para
>Bij het typen kunt u fouten maken en op de verkeerde toets drukken. In dat geval verandert de kleur van de oefenregel (standaard naar rood) en moet u op de Backspace-toets drukken om het foute teken (of tekens) te wissen. </para>
<para
>Nadat een regel tekst met succes is voltooid, moet u de  &Enter;-toets indrukken om door te kunnen gaan met de volgende regel. </para>
</sect2>

<sect2 id="lectures_and_levels">
<title
>Lessen en niveaus</title>
<para
>Zoals reeds is vermeld moet u een oefenles kiezen met de daarin de te oefenen tekst. Gewoonlijk worden de teksten geleidelijk aan steeds moeilijker, en dus hebben de meeste lessen verschillende niveaus. Maar er zijn lessen met slechts een enkel niveau en tekst (&eg; een krantenartikel waarmee uw vaardigheid wordt getest). </para>
<para
>In het informatiegedeelte boven in het hoofdvenster van &ktouch; ziet u links het huidige niveau. Met de knopjes rechts hiervan kunt u  het niveau met de hand wijzigen. Normaal gebeurt dit automatisch (meer hierover in de sectie <link linkend="training_options"
>Oefenopties</link
>). Rechts ziet u een korte informatietekst over het niveau. Gewoonlijk ziet u hier een lijst met tekens die nieuw zijn op dit niveau. Hier tussen in ziet u informatie over uw huidige typesnelheid (in aanslagen per minuut) en de behaalde accuratesse. Deze waarden worden niveaustatistieken genoemd, en wanneer u een nieuw niveau start worden deze waarden teruggesteld. Maar het programma onthoudt wel al uw statistieken (zie sectie <link linkend="statistics"
>Statistieken in &ktouch;</link
>). </para>
</sect2>

<sect2 id="starting_stopping">
<title
>Een oefenles beginnen en eindigen</title>
<para
>Tijdens het typen van de tekst van een oefenles bent u bezig met een oefensessie. U kunt een nieuwe oefensessie beginnen met <menuchoice
><guimenu
>Oefening</guimenu
><guimenuitem
>Nieuwe sessie starten</guimenuitem
></menuchoice
>, of met de passende knop in de werkbalk. Niveauwijzigingen (automatisch of met de hand) wijzigen uw oefensessie niet. U blijft in dezelfde oefensessie totdat u een nieuwe oefensessie start, een nieuwe les selecteert (waardoor automatisch een nieuwe oefensessie begint), of het programma afsluit. </para>
<para
>Als u in een oefensessie een dialoog in &ktouch; opent, dan wordt de oefening tijdelijk onderbroken en de klok gestopt, totdat u een volgende toets aanslaat. U kunt de sessie handmatig pauzeren met <menuchoice
><guimenu
>Oefening</guimenu
><guimenuitem
>Sessie pauzeren</guimenuitem
></menuchoice
> of met de passende knop in de werkbalk. </para>
</sect2>

</sect1>

<sect1 id="statistics">
<title
>Statistieken in &ktouch;</title>
<para
>&ktouch; onthoudt uw resultaten! In principe wordt alles wat u typt opgeslagen, en wat nuttige (en ook alleen maar interessante) statistieken bijgehouden. &ktouch; slaat statistische gegevens op, op basis van het lesbestand voor de oefening. Voor elk lesbestand wordt een aparte geschiedenis bewaard. &ktouch; onderscheidt ook tussen de statistieken voor niveau en oefensessies. Dit is belangrijk om vals spel tegen te gaan :-). </para>

<sect2>
<title
>Statistieken van oefenlessen</title>
<screenshot>
<screeninfo
>Statistieken van huidige oefensessie</screeninfo>
<mediaobject>
<imageobject
><imagedata fileref="statistics_dialog.png"
format="PNG"/></imageobject>
<textobject
><phrase
>Statistieken van huidige oefensessie</phrase
></textobject>
</mediaobject>
</screenshot>
<para
>Wanneer u een nieuwe oefenles begint wordt een nieuwe bladzij geopend voor de statistieken. &ktouch; onthoudt een en ander voor het vaststellen van uw vaardigheden, en om u te helpen de toetsen die u lastig vindt te identificeren: </para>
<itemizedlist>
<listitem
><simpara
>Hoeveel toetsen zijn er in totaal aangeslagen?</simpara
></listitem>
<listitem
><simpara
>Hoeveel aanslagen daarvan waren goed?</simpara
></listitem>
<listitem
><simpara
>Welke toetsen, en hoe vaak, werden gemist?</simpara
></listitem>
<listitem
><simpara
>Hoeveel woorden zijn goed getypt?</simpara
></listitem>
<listitem
><simpara
>Hoeveel tijd had u nodig?</simpara
></listitem>
</itemizedlist>
<para
>Met behulp van de statistieken van een oefensessie krijgt u, met &ktouch;, een totaal overzicht van uw prestaties en vaardigheden in een bepaalde les.</para>
</sect2>

<sect2>
<title
>Statistieken van niveaus</title>
<para
>Voor elk niveau in uw oefensessie (&ie; alle niveaus waarin u tekst typte) worden dezelfde statistieken verzameld als voor de oefensessie. Met behulp van de statistische gegevens voor niveaus kunt u uw vorderingen in elk niveau van een oefenles analyseren (u zult kunnen constateren dat uw vaardigheden met elk volgend niveau toenemen, en u kunt u richten op die niveaus die nog steeds wat problemen geven). </para>
</sect2>

<sect2>
<title
>De dialoog voor statistieken</title>
<para
><menuchoice
><guimenu
>Oefening</guimenu
><guimenuitem
>Lesstatistieken</guimenuitem
></menuchoice
>, of de knop voor statistieken in de werkbalk, opent de dialoog voor statistieken. Hierin worden uw huidige les- en niveaustatistieken en een grafische geschiedenis van voorgaande oefensessies zichtbaar gemaakt. </para>
<para
>Wanneer u de dialoog voor statistieken opent, kunt u een pagina selecteren voor de <guilabel
>huidige oefensessie</guilabel
> en voor het <guilabel
>huidige niveau</guilabel
>. Op de eerste pagina vindt u een samenvatting van al uw typen tot nu toe. Op de pagina voor het  <guilabel
>huidige niveau</guilabel
> zijn alleen de statistieken voor het huidige niveau te vinden. Dit is nuttig om een onderscheid te kunnen maken tussen de globale prestaties, en uw vaardigheden op bepaalde niveaus. </para>
<para
>Op de derde pagina vindt u een grafische weergave van uw typevaardigheden door u enkele keuzes aan te bieden. Een opmerking over de schaaloptie voor tijd. Bij het opslaan van de statistieken wordt ook de datum opgeslagen. Op deze manier kunt u ook zien hoe uw vaardigheden minder worden wanneer u een langere tijd niet oefent; en wanneer u voor de laatste keer een bepaalde les of niveau oefende. </para>
<screenshot>
<screeninfo
>Oefenstatistieken</screeninfo>
<mediaobject>
<imageobject
><imagedata fileref="statistics_dialog_chart.png"
format="PNG"/></imageobject>
<textobject
><phrase
>Oefenstatistieken</phrase
></textobject>
</mediaobject>
</screenshot>

</sect2>
</sect1>
</chapter>

<chapter id="ui_guide">
<title
>Het hoofdmenu van &ktouch; en dialogen in het programma</title>
<para
>In dit hoofdstuk kijken we naar enkele details van het programma. <tip
><para
>In vele dialogen van het programma kunt u gebruik maken van <quote
>Wat is dit?</quote
> (het kleine vraagteken naast de vensterknoppen voor minimaliseren/maximaliseren).</para
></tip>
</para>

<sect1 id="main_menu">
<title
>Het menu van &ktouch;</title>
<para
>Zo goed als alles in het menu van &ktouch; zou zich zelf moeten wijzen. In het menu <guimenu
>Bestand</guimenu
> zijn opties voor het inlezen van een zelf gemaakte les en voor het bewerken van lessen. In het menu <guimenu
>Oefening</guimenu
> vindt u opties voor het oefenen en het menu <guimenu
>Instellingen</guimenu
> bevat opties voor het instellen van het programma. De verschillende opties in de dialoog voor instellingen worden in de volgende sectie uitgelegd.</para>
</sect1>

<sect1 id="program_settings">
<title
>Instellingsopties van &ktouch;</title>
<para
>Er zijn heel wat instellingen mogelijk in &ktouch;. De instellingen worden altijd voor de huidige gebruiker van het programma opgeslagen. Open de dialoog voor instellingen met <menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
> <guimenuitem
>&ktouch; instellen...</guimenuitem
></menuchoice
></para>

<sect2 id="general_options">
<title
>Algemene opties</title>
<para
>In deze dialoog kunt u algemene opties wijzigen voor het gedrag van &ktouch;. </para>
<screenshot>
<screeninfo
>Algemene opties</screeninfo>
<mediaobject>
<imageobject
><imagedata fileref="general_options.png"
format="PNG"/></imageobject>
<textobject
><phrase
>Algemene opties</phrase
></textobject>
</mediaobject>
</screenshot>
<para
>Ten eerste kunt u het geluid aan- of uitzetten (kan van nut zijn in een klaslokaal). U kunt hier ook de schuifsnelheid instellen voor de voorbeeld- en oefenregels. </para>
<para
>Maar het belangrijkste is de keuze van een lettertype voor de lessen. Voor de weergave van de tekst in de voorbeeldregel gebruikt &ktouch; gewoonlijk het lettertype dat is opgegeven in het lesbestand. Maar als daarin geen lettertype is opgegeven, gebruikt &ktouch; een standaard lettertype van het systeem. Maar wat te doen als dit lettertype niet alle karakters bevat die in de les nodig zijn? In dergelijke gevallen kunt u zelf een lettertype kiezen dat u beter bevalt. <note
><para
>&ktouch; maakt een onderscheid tussen de lettertypen voor de les, en voor het toetsenbord. Het wijzigen van een lettertype voor de les past niet automatisch ook dat voor het toetsenbord aan. Gebruik hiervoor de toepasselijke optie op de pagina voor de instellingen van het toetsenbord.</para
></note>
</para>
</sect2>

<sect2 id="training_options">
<title
>Oefenopties</title>
<para
>In deze dialoog kunt u de opties selecteren die bepalen hoe &ktouch; de moeilijkheidsgraad (het niveau) aanpast aan de vaardigheden van de gebruiker.</para>
<screenshot>
<screeninfo
>Oefenopties</screeninfo>
<mediaobject>
<imageobject
><imagedata fileref="training_options.png"
format="PNG"/></imageobject>
<textobject
><phrase
>Oefenopties</phrase
></textobject>
</mediaobject>
</screenshot>
<para
>Als <guilabel
>Automatische niveau-aanpassing</guilabel
> is aangezet, gebruikt &ktouch; de opgegeven limieten aan het eind van elk niveau, om het niveau eventueel voor de volgende keer aan te passen. Veranderen van niveau gebeurt altijd aan het einde van een  niveau (&ie; als de gebruiker de laatste regel van een niveau heeft getypt). Als de typesnelheid (in aanslagen per minuut) en accuratesse <emphasis
>beiden</emphasis
> groter of gelijk zijn aan de <guilabel
>Grenzen voor niveau verhogen</guilabel
>, gaat &ktouch; naar het volgende, hogere niveau. Als de typesnelheid <emphasis
>of</emphasis
> de accuratesse lager wordt dan de <guilabel
>Grenzen voor niveau verlagen</guilabel
>,  gaat &ktouch; terug naar een vorig, lager niveau. </para>
<para
>Op deze instellingenpagina kunt u ook selecteren dat het programma uw huidige niveau onthoudt bij het verlaten van het programma, en daarin terugkeert als u &ktouch; weer start. </para>
</sect2>

<sect2 id="keyboard_options">
<title
>Toetsenbordinstellingen</title>
<para
>In deze dialoog kunt u instellingen doen voor het toetsenbord.</para>
<screenshot>
<screeninfo
>Toetsenbordinstellingen</screeninfo>
<mediaobject>
<imageobject
><imagedata fileref="keyboard_options.png"
format="PNG"/></imageobject>
<textobject
><phrase
>Toetsenbordinstellingen</phrase
></textobject>
</mediaobject>
</screenshot>
<para
>In deze dialoog worden het uiterlijk en de functionaliteit van het toetsenbord geregeld. Overeenkomstig met de optie <guilabel
>Lettertype vervangen</guilabel
> in de instellingenpagina voor de <guilabel
>Algemene opties</guilabel
>, kunt u hier zelf een lettertype opgeven voor het toetsenbord. Met de optie <guilabel
>Toetsen op toetsenbord accentueren</guilabel
> kunt u het gemakkelijker maken een oefening te doen. <tip
><para
>Als u wat meer vertrouwd bent geworden met het toetsenbord, kunt u wellicht het accentueren van toetsen uitzetten, zodat u niet meer hierdoor wordt afgeleid bij het overtypen van de voorbeeldtekst.</para
></tip>
</para>
</sect2>

<sect2 id="color_options">
<title
>Kleurinstellingen</title>
<para
>In deze dialoog kunt u de door &ktouch; gebruikte kleuren wijzigen.</para>
<screenshot>
<screeninfo
>Kleurinstellingen</screeninfo>
<mediaobject>
<imageobject
><imagedata fileref="color_options.png"
format="PNG"/></imageobject>
<textobject
><phrase
>Kleurinstellingen</phrase
></textobject>
</mediaobject>
</screenshot>
<para
>U kunt de tekst- en achtergrondkleuren wijzigen voor de voorbeeldregel, de oefenregel, en bij het maken van een typefout. </para>
</sect2>

<sect2 id="sound_options">
<title
>Geluidsinstellingen</title>
<para
>In deze dialoog kunt u de geluidsopties van &ktouch; wijzigen.</para>
<screenshot>
<screeninfo
>Geluidsinstellingen</screeninfo>
<mediaobject>
<imageobject
><imagedata fileref="sound_options.png"
format="PNG"/></imageobject>
<textobject
><phrase
>Geluidsinstellingen</phrase
></textobject>
</mediaobject>
</screenshot>
<para
>Aan- of uitschakelen van  <guilabel
>Geluidsignaal bij fout</guilabel
>, <guilabel
>Typmachinegeluid bij het typen</guilabel
> of <guilabel
>Geluidsignaal bij automatische niveauverandering</guilabel
>. </para>
</sect2>

</sect1>
</chapter>


<chapter id="extending">
<title
>&ktouch; uitbreiden</title>

<sect1 id="create_lectures">
<title
>Uw eigen les aanmaken</title>
<para
>U kunt eenvoudig zelf oefenlessen maken met behulp van de in &ktouch; aanwezige lesbewerker. Wanneer u <menuchoice
><guimenu
>Bestand</guimenu
><guimenuitem
>Les bewerken...</guimenuitem
></menuchoice
> selecteert, krijgt u de dialoog <guilabel
>Lesbestand openen</guilabel
>, waarin u een lesbestand kunt openen. U kunt kiezen het huidige bestand te bewerken, of een van de voorgedefinieerde bestanden (hiervoor is schrijftoegang nodig tot de installatiemap), een lesbestand te openen, of zelf vanaf het begin een leeg lesbestand te maken.</para>

<sect2>
<title
>Een lesbestand aanmaken</title>
<para
>Laten we aannemen dat u een nieuw lesbestand wilt maken. Daarbij kunt u een aantal richtlijnen in acht nemen: </para>
<itemizedlist>


<listitem
><para
>Bij de eerste 20 toetsen of zo, voegt u niet meer dan 2 toetsen toe bij verhogen van het niveau. Laat de gebruiker eerst de toetsen afzonderlijk oefenen in verschillende volgordes, en gebruik daarna de nieuwe toetsen in woorden, en samen met reeds bekende woorden. </para
></listitem>

<listitem
><para
>Voeg tenminste een paar niveaus toe aan de les, zodat de gebruiker enige vooruitgang kan zien als hij oefent.</para
></listitem>

<listitem
><para
>Maak de niveaus niet te lang. </para
></listitem>

<listitem
><para
>Probeer de moeilijkheidsgraad van de tekst geleidelijk te verhogen, en probeer zelf de tekst uit. </para
></listitem>

<listitem
><para
>Nadat de eerste toetsen geleerd zijn, moet u een korte herhalingsles inlassen. </para
></listitem>
</itemizedlist>

</sect2>

<sect2>
<title
>Wat u over lessen moet weten</title>
<para
>De naam van de les is belangrijk om die in het oefenmenu te kunnen vinden, en voor de statistieken. In het commentaar kunt u informatie geven over de auteur van de les, en eventueel over de bron van de gegevens. </para>
<para
>Voor elk niveau kunt u de nieuwe tekens/toetsen opgeven die in dit niveau zullen worden geleerd. De tekst die u hier invoert, is te zien als informatie over het niveau, rechts in het informatiegedeelte van het hoofdvenster van &ktouch;. </para>
<para
>U  kunt ook het standaard lettertype opgeven dat in de voorbeeld- en oefenregels zal worden gebruikt, en natuurlijk in de dialoog voor het bewerken van lessen, met het pictogram voor <guiicon
>Lettertype</guiicon
>. </para>
</sect2>

</sect1>

<sect1 id="create_keyboards">
<title
>Uw eigen toetsenbord aanmaken</title>
<para
>U kunt uw eigen toetsenborden maken door zelf toetsenbordbestanden aan te maken. Op dit moment is er geen toetsenbordbewerker in &ktouch;, maar het is niettemin betrekkelijk eenvoudig zelf een toetsenbord te definiëren.Het kost alleen maar wat rekenwerk, passen en meten, en tijd. Het best is om uit te gaan van een reeds bestaand toetsenbord, daar een kopie van te maken, en daar gewoon wat regels in aan te passen.</para>
<para
>Op dit moment zijn toetsenbordbestanden gewone tekstbestanden gecodeerd in UTF-8. In een volgende versie van &ktouch; zullen de gegevens voor het toetsenbord ook in &XML;bestanden worden opgeslagen. Daarom leg ik slechts kort de structuur uit van een toetsenbordbestand. </para>
<para
>Een toetsenbordbestand begint gewoonlijk met een kopregel, waarin wat informatie staat over de auteur, en het type toetsenbord.</para>
<programlisting
>####################################################
#    &ktouch;
#    Toetsenbordindeling voor een Duits toetsenbord
#    Code=UTF-8
####################################################
</programlisting>
<para
>Alle regels die met een hekje '#' beginnen zijn   commentaarregels. Na het kopregelgedeelte volgt een blok met zogenaamde <quote
>vingertoetsen</quote
> (FingerKeys), dat zijn de toetsen waarop alle 8 vingers (zonder de duimen) zullen rusten. </para>
<programlisting
>#
#          Unicode  KeyChar  x    y
#
FingerKey  97       A        18   20
FingerKey  115      S        28   20
FingerKey  100      D        38   20
FingerKey  102      F        48   20
FingerKey  106      J        78   20
FingerKey  107      K        88   20
FingerKey  108      L        98   20
FingerKey  246      Ö        108  20
</programlisting>
<para
>Standaard zijn de afmetingen van toetsen 8 eenheden, het gebruik van een rooster van 10 eenheden geeft dus een normaal uitziend toetsenbord. Het eerste getal is de unicode voor het karakter, als decimaal getal (een uitbreiding van de meer bekende, maar beperktere, ASCII-code). De KeyChar is het karakter dat op de toets is afgebeeld, in UTF-8 (automatisch in nieuwere &Linux;versies, controleer of uw bewerker bestanden opslaat in het UTF-8-formaat).</para>
<para
>In de volgende sectie ziet u de bijzondere toetsen, die - afgezien van de Backspace- en Entertoetsen - er alleen maar voor de sier zijn.</para>
<programlisting
>#
#           Unicode  KeyText    x     y     Brdte Hgte
#
ControlKey  260      Tab        0     10    15    10
ControlKey  13       Enter      138   20    12    10
ControlKey  258      Shift      123   30    27    10
ControlKey  264      AltGr      120   40    15    10
ControlKey  265      Ctrl       135   40    15    10
ControlKey  263      Alt        15    40    15    10
ControlKey  262      Strg       0     40    15    10
ControlKey  32       Spatie  30    40    90    10
ControlKey  257      Shift      0     30    13    10
ControlKey  259      CapsLock   0     20    18    10
ControlKey  8        BackSpace  130   0     20    10
</programlisting>
<para
>De door u opgegeven tekst voor de toetsen wordt helemaal afgedrukt op het toetsenbord. Maar op de toetsen <quote
>Shift</quote
>, <quote
>CapsLock</quote
>, <quote
>Tab</quote
>, <quote
>BackSpace</quote
> en <quote
>Enter</quote
> worden door &ktouch; de gebruikelijke symbolen afgedrukt. U kunt de teksten voor deze toetsen dus in elke taal handhaven. Maar de andere toetsteksten zoals Ctrl en Alt moeten wel vertaald worden (Vert.: op de in Nederland gebruikte US-toetsenborden worden de bekende Engelstalige teksten gebruikt). De vorm en plaats van de toetsen kunnen alle rechthoekige vormen zijn, gedefinieerd door de x- en y-coördinaten van de linkerbovenhoek, samen met hun breedte en hoogte.</para>
<para
>In de volgende sectie staan alle karakters op het toetsenbord (behalve de al eerder gedefinieerde vingertoetsen), die kunnen worden getypt <emphasis
>zonder</emphasis
> een shift-toets in te drukken.</para>
<programlisting
>#
#          Unicode  KeyChar   x    y      FingerKeyUnicode
#
NormalKey  94       ^         0    0      97
NormalKey  49       1         10   0      97
NormalKey  50       2         20   0      115
NormalKey  51       3         30   0      100
NormalKey  52       4         40   0      102
NormalKey  53       5         50   0      102
NormalKey  54       6         60   0      102
.
.
.
NormalKey  46       .         103  30     108
NormalKey  45       -         113  30     246
</programlisting>
<para
>De definities voor deze primaire toetsen of karakters zijn nagenoeg gelijk aan die van de vingertoetsen, maar hebben nog een extra eigenschap. De laatste karakter-unicode is die van de bijbehorende vingertoets. In beginsel is dit de vinger waarmee de toets moet worden aangeslagen.</para>
<para
>In de volgende en laatste sectie van een toetsenbordbestand staan alle toetsen die samen met een andere toets (samensteltoets), zoals de shift-toets, moeten worden aangeslagen. </para>
<programlisting
>#
#           Unicode   DoelUnicode       VingerUnicode   ControleUnicode    
Comment
#
HiddenKey   65        97              97              258                 #A
HiddenKey   66        98              102             258                 #B
HiddenKey   67        99              100             258                 #C
HiddenKey   68        100             100             258                 #D
.
.
.
HiddenKey   124       60              97              264                 #|
HiddenKey   64        113             97              264                 #@
</programlisting>
<para
>De <quote
>Hidden keys</quote
> (verborgen toetsen) regelen wat er op het toetsenbord werkelijk gebeurt, wanneer u een bepaalde toets aanslaat. Het eerste unicode-getal (Unicode) is de unicode voor het hier gedefinieerde karakter. Het tweede (DoelUnicode) is de unicode van het karakter op het toetsenbord (een van de reeds eerder gedefinieerde normale toetsen). Het derde unicode-getal (VingerUnicode) is die van een vingertoets (waarop de vinger rust waarmee de toets moet worden aangeslagen). En het laatste getal (ControleUnicode) identificeert de extra toets (de samensteltoets) die samen met die van dit karakter moet worden ingedrukt. </para>
<para
>Laten we eens naar een voorbeeld kijken:</para>
<para
>U wilt het karakter voor de hoofdletter 'R' gaan definiëren. De unicode hiervan is (decimaal) 82. Het karakter dat wordt verkregen als de 'R'-toets zonder een tweede toets (samensteltoets) wordt ingedrukt, is de kleine 'r',  waarvan de unicode 102 is. En om de 'R' te typen, moet u de (linker of rechter) shift-toets indrukken, met de unicode 264 (eigenlijk is dit laatste niet juist: 264 is in feite geen unicode, maar de code die in Qt het toetsenbord afgeeft bij het indrukken van de toets. Maar dit wordt nodeloos te technisch). Merk op dat de identificatie van de tweede toetsen in de volgende versie van &ktouch; zal worden gewijzigd. Maar voorlopig kunt u  de codes gebruiken zoals die in de andere toetsenbordbestanden worden gebruikt. </para>

</sect1>
</chapter>

<chapter id="commands">
<title
>Overzicht van de opdrachten</title>

<sect1 id="ktouch-mainwindow">
<title
>Menu's en sneltoetsen</title>

<sect2>
<title
>Het menu <guimenu
>Bestand</guimenu
></title>

<variablelist>
<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Bestand</guimenu
> <guimenuitem
>Platte-tekstbestand openen...</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>Een bestand met platte-tekst (dus zonder opmaak)  <action
>openen</action
> om voor de les te gebruiken.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Bestand</guimenu
> <guimenuitem
>Les openen...</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>Een nieuw bestand <action
>openen</action
> met een oefenles</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Bestand</guimenu
> <guimenuitem
>Les bewerken...</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>Het bewerkingsprogramma voor lessen <action
>openen</action
>, waarin u het huidige oefenbestand kunt wijzigen </para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Bestand</guimenu
> <guimenuitem
>Kleurenschema bewerken...</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>Het bewerkingsprogramma voor kleurenschema's <action
>openen</action
>, waarin u nieuwe kleurenschema's kunt aanmaken</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Bestand</guimenu
> <guimenuitem
>Toetsenbordindeling bewerken...</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>Een toetsenbordbestand <action
>openen</action
> om de indeling van de toetsen te bewerken in de dialoog van het <guilabel
>bewerkingsprogramma voor toetsenborden van &ktouch;</guilabel
>.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><shortcut
> <keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>Q</keycap
></keycombo
> </shortcut
> <guimenu
>Bestand</guimenu
> <guimenuitem
>Afsluiten</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>&ktouch; <action
>afsluiten</action
></para
></listitem>
</varlistentry>
</variablelist>

</sect2>



<sect2>
<title
>Het menu <guimenu
>Oefening</guimenu
></title>

<variablelist>
<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Oefening</guimenu
> <guimenuitem
>Nieuwe sessie starten</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>Een nieuwe typesessie <action
>starten</action
>, en u vragen of u in hetzelfde niveau wilt beginnen.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Oefening</guimenu
> <guimenuitem
>Sessie pauzeren</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>De huidige sessie <action
>tijdelijk onderbreken</action
>: de statistieken worden zolang in de wachtstand gezet</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Oefening</guimenu
> <guimenuitem
>Lesstatistieken</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>De dialoog <action
>openen</action
> voor de statistieken van de huidige sessie</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Oefening</guimenu
> <guisubmenu
>Standaardlessen</guisubmenu
> <guimenuitem
>Nederlands (automatisch aangemaakt)</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>De taal <action
>kiezen</action
> waarin u wilt leren blind typen</para
></listitem>
</varlistentry>

</variablelist>

</sect2>

<sect2>
<title
>Het menu <guimenu
>Instellingen</guimenu
></title>

<variablelist>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
> <guimenuitem
>Werkbalk tonen</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
><action
>Tonen of verbergen</action
> van de werkbalk</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
> <guimenuitem
>Statusbalk tonen</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
><action
>Tonen of verbergen </action
> van de statusbalk.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
> <guisubmenu
>Toetsenbordindelingen</guisubmenu
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>Hiermee wordt een lijst <action
>getoond</action
> van de beschikbare toetsenbordindelingen, waaruit u kunt kiezen.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
> <guisubmenu
>Kleurenschema's voor toetsenbord</guisubmenu
> <guimenuitem
>Zwartwit</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>De zwartwitte kleurindeling <action
>kiezen</action
> voor het toetsenbord: alle toetsen zijn wit, maar de te typen toets is zwart</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
> <guisubmenu
>Kleurenschema's voor toetsenbord</guisubmenu
> <guimenuitem
>Klassiek</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>De klassieke kleurindeling <action
>kiezen</action
> voor het toetsenbord: elke kolom toetsen heeft een andere kleur</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
> <guisubmenu
>Kleurenschema's voor toetsenbord</guisubmenu
> <guimenuitem
>Diep blauw</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>De diep blauwe kleurindeling <action
>kiezen</action
> voor het toetsenbord: elke kolom toetsen heeft een andere blauwe kleur</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
> <guisubmenu
>Kleurenschema's voor toetsenbord</guisubmenu
> <guimenuitem
>Gestreept</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>De gestreepte kleurindeling <action
>kiezen</action
> voor het toetsenbord: in blauw en grijs</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
> <guisubmenu
>Huidige gebruiker</guisubmenu
> <guimenuitem
>Standaard gebruiker</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>De gebruiker <action
>kiezen</action
> voor de huidige oefensessies.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
> <guimenuitem
>Gebruikers instellen...</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>Een dialoog <action
>tonen</action
> voor het toevoegen of verwijderen van een gebruiker. De in deze dialoog voorkomende gebruikers worden getoond in het submenu <guisubmenu
>Huidige gebruiker</guisubmenu
>.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
> <guimenuitem
>Sneltoetsen instellen...</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>De sneltoetsen <action
>instellen</action
> die u wilt koppelen aan sommige acties </para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
> <guimenuitem
>Werkbalken instellen...</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
><action
>Instellen</action
> van welke acties u in de werkbalk wilt plaatsen </para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><menuchoice
><guimenu
>Instellingen</guimenu
> <guimenuitem
>&ktouch; instellen...</guimenuitem
> </menuchoice
></term>
<listitem
><para
>De instellingendialoog van &ktouch; <action
>tonen</action
> </para
></listitem>
</varlistentry>

</variablelist>

</sect2>

<sect2>
<title
>Het menu <guimenu
>Help</guimenu
></title>
&help.menu.documentation; </sect2>
</sect1>
</chapter>

<chapter id="credits">

<title
>Dankbetuigingen en licentie</title>
<para
>&ktouch;</para>
<para
>&ktouch;, Copyright 1999-2007 by</para>
<itemizedlist>
<listitem
><simpara
>Håvard Frøiland &Haavard.Froeiland.mail;</simpara
></listitem>
<listitem
><simpara
>Andreas Nicolai <email
>andreas.nicolai@gmx DOT net</email
></simpara
></listitem>
</itemizedlist>

<para
>Medewerkers:</para>
<itemizedlist>
<listitem
><simpara
>Frank Quotschalla, Duits toetsenbord, Duits oefenbestand en vertaling.</simpara
></listitem>
<listitem
><simpara
>Ernesto Hern&aacute;ndez-Novich: Latijns-Amerikaans toetsenbord</simpara
></listitem>
<listitem
><simpara
>Jo&atilde;o Miguel Neves: Portugees toetsenbord</simpara
></listitem>
<listitem
><simpara
>Henri Girard, Frans toetsenbord</simpara
></listitem>
</itemizedlist>
<para
><emphasis
>Speciale dank aan alle anderen (hier niet genoemd) die  toetsenbord- en lesbestanden hebben bijgedragen.</emphasis>
</para>
&meld.fouten;&vertaling.jaap;&nagelezen.freek; 
&underFDL; &underGPL; </chapter>

<appendix id="installation">
<title
>Hoe u &ktouch; kunt verkrijgen en installeren</title>

 &install.intro.documentation;

</appendix>

&documentation.index;
</book>
<!--
Local Variables:
mode: sgml
sgml-minimize-attributes:nil
sgml-general-insert-case:lower
sgml-indent-step:0
sgml-indent-data:nil
End:

// vim:ts=2:sw=2:tw=78:noet
-->
